آموزش ابتدایی

  ساختار آموزشی

مقطع آموزش ابتدایی شامل كودكان گروه سنی بین 6 تا 14 سال می شود. در مدارس دولتی رایگان این آموزش برای كودكان دختر و پسر اجباری است . مدارس ابتدایی مؤسسات آموزشی ملی هستند كه توسط دولت برای تعلیم و تربیت پسران و دختران از طریق دوره اموزش اجباری 5 ساله ایجاد شده اند . طول مدت آموزش در این مدارس 8 سال است . در طول سال تحصیلی92-1991، 6870683 كودك تحت نظر 234154 معلم در 50669 مدرسه ابتدایی آموزش دیده اند .24/95 در صد كودكان در این رده سنی در مدارس حضور یافتند. آموزش ابتدایی برای تمامی شهروندان بدون در نظر گرفتن جنسیت آن‌‌‌ها اجباری است و به‌صورت رایگان در مدارس دولتی ارائه می‌‌شود.مؤسسات آموزشی ابتدایی شامل مدارس آموزش ابتدایی، كلاس‌‌های آموزشی و جبرانی و هم‌چنین مدارس و كلاس‌‌هایی است كه برای كودكان با نیاز به آموزش خاص( كودكان استثنایی) تأسیس می‌‌شود.

ساختار مراكز آموزش ابتدایی

اهداف دراز مدت آموزشی

از جمله مهمترین اهداف دراز مدت آموزش ابتدایی هماهنگ با اهداف دراز مدت و اصول اساسی آموزش ملی می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1- ایجاد دانش‌پایه، مهارت‌‌ها، نگرش‌‌‌ها و عادات لازم برای كودكان ترك به منظور تبدیل به شهروندانی خوب و پرورش آنان در راستای اخلاقیات.

2- آماده سازی كودكان ترك برای زندگی و آموزش در سطوح بالاتر و پرورش آنان در راستای علائق و استعداد‌هایشان.

 اهداف كوتاه مدت آموزشی

از جمله مهمترین اهداف كوتاه مدت آموزش ابتدایی هماهنگ با اهداف دراز مدت و اصول اساسی آموزش ملی می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1- خلق محیط آموزشی تحقیقاتی،مولد و مؤثر كه به دانش‌آموزان اجازه می‌‌دهد خواسته‌‌‌ها و احساسات خود را بیان كرده،نقاط ضعف و قوت خود و خانواده شان را شناسایی نموده واحساس مسئولیت خود را پرورش دهند.

2- خلق محیط‌های آموزشی و فوق برنامه كه برای دانش‌آموزان ابزار لازم برای پیدا كردن دیدی وسیع و جامع نسبت به دنیا را فراهم كند.

3- تهیه برنامه‌‌‌ها برای این‌كه دانش‌آموزان را از تكنولوژی‌های اطلاعاتی و مسائل اجتماعی و فرهنگی مطلع ساخته و آنان را افرادی چند بعدی و در حال پیشرفت دائمی در مسائل آكادمیك و اجتماعی و انسآن‌‌هایی با شعور بسازد.

4- وادار ساختن كودكان در فراگیری مهارت‌‌هایی كه به آنان توانایی پذیرفته شدن در جامعه و محیط اطراف زندگیشان را می‌‌دهد.

به طوركلی ترمی توان گفت كه هدف اصلی مقطع ابتدایی آموزش دانش و مهارتهای اولیه به كودكان،آموزش راه و رسم شهروند خوب بودن وآماده كردن آنها برای زندگی اجتماعی و مقاطع آموزشی بالاتر با درنظر گرفتن علایق،استعدادها و توانائی های دانش آموزان است.

برنامه های آموزشی

ازجمله مهمترین برنامه های آموزشی مراكز آموزش ابتدایی می توان به زبان تركی، ریاضی، تعلیمات اجتماعی،علوم، علوم اجتماعی،حقوق مدنی و حقوق بشر،تاریخ جمهوری تركیه، زبانهای خارجی، علوم مذهبی، فرهنگ و اخلاق، نقاشی- كاردستی، موسیقی، ورزش، حرفه و فن ،كمكهای اولیه و قوانین راهنمایی و رانندگی، فعالیتهای فردی و گروهی و دروس اختیاری اشاره نمود.مدت زمان هر كلاس40 دقیقه است.

نرخ جلسات هفتگی پایه های مختلف تحصیلی

پروژه‌‌های آموزشی

معرفی آموزش ابتدایی در قالب هشت سال آموزش پایه اجباری در تمامی مناطق كشور از برنامه سوم به بعد در نظر گرفته شد. این موضوع در پانزدهمین هیئت آموزش ملی پذیرفته شد. طبق قانون شماره 4306 آموزش ابتدایی به‌صورت اجباری در شكل دوره 8 ساله پیوسته در آمده و اجرای آن در سطح كشور شروع شد. بعد از این قانون «برنامه آموزش پایه» شروع شد. هم‌چنین «پروژه  آموزش2000» برای كمك به دست یابی اهداف آموزش ابتدایی معرفی شد.پروژه‌‌های زیاد دیگری نیز با سرمایه‌گذاری مؤسسات خصوصی شروع شد و به‌طور مستمر ادمه یافت كه از جمله مهمترین آنها می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1- پروژه آموزش 2000

به دلیل افزایش دوره آموزش ابتدایی تا 8 سال در راستای آموزش ملی، پروژه آموزش 2000 در كنار قانون 4306 به مرحله اجرا در آمد. اصول اساسی پذیرفته شده در این پروژه به شرح ذیل می باشد:

1- حذف (حالت دوشیفتی) برنامه مدارس دونوبته كه درحال حاضر در بعضی مدارس شهر‌های بزرگ انجام می‌‌شود.

2- كاهش‌تدریجی دانش‌آموزان كلاس و رساندن‌ آن به30 دانش‌آموز تا‌سال 2000

3- ، حمل و نقل دانش‌آموزان با اتوبوس از محل‌های كوچك به مدارس مركزی‌تر در مناطقی كه آب و هوا و وضع جاده مساعد است و مشكل امنیتی وجود ندارد، در جهت حصول كیفیت بالای آموزشی

4- فراهم سازی امكانات آموزشی برای دانش‌آموزان ساكن  مناطق نامساعد آب و هوایی و مناطق دور افتاده از طریق مدارس آموزش ابتدایی شبانه‌روزی(YIBO) و مدارس پایه شبانه‌روزی (PIO) به هزینه دولت

5- حذف تدریج آموزشی دانش‌آموزان چند سطح در یك كلاس (به‌گونه‌ای كه در روستا‌‌ها انجام می‌‌شود) با گسترش مدارس شبانه‌روزی 

6- توزیع لباس، كیف، كتاب، و دفتر در میان دانش‌آموزانی كه امكانات مالی كافی ندارد

 7- تكمیل آموزشی رسمی از طریق روش‌‌های آموزش از راه دور

8- نصب آزمایشگاه‌‌های كامپیوتر در مدارس آموزشی ابتدایی و استفاده از این آزمایشگا‌‌ه‌ها برای  آموزش به كمك كامپیوتر (CAE)

9- فراهم نمودن امكانات آموزش زبان برای كودكان به منظور آموزش حداقل یك زبان خارجی در سطح ابتدایی

10- مجهز كردن مدارس در راستای نیاز‌های عصر حاضر.

11 – فراهم نمودن امكانات و تسهیلات فعالیت فیزیكی در جهت رشد فیزیكی آنان در كنار رشد قابلیت‌‌های عقلی

13- فراهم نمودن موقعیت‌‌های آموزش از راه دور برای تمامی فارغ‌التحصیلان آموزش ابتدایی

2- پروژه آموزش بهداشت در مدارس

این پروژه در سال‌‌های تحصیلی99- 1995در10مدرسه ابتدایی كشور ازطریق هم‌كاریWHO، هیئت اروپایی، كمیته و وزرات بهداشت شروع شد. هدف پروژه آموزش راه سالم زندگی به كودكان و قادر ساختن آنان در فراگیری دانش ‌و نظر‌‌ها در این مورد و حساس كردن آن‌‌‌ها به مخاطرات سلامتی و پیشرفت توانایی‌‌های تصمیم گیری‌‌ آنان در رابطه با سلامتی خود و كمك به دیگران برای داشتن شخصیت‌‌ بهتربوده است درآغاز سال تحصیلی1999- 1998تعداد مدارس تحت پروژه از15 مدرسه به25مدرسه افزایش یافت.

3- پروژه كمك اجتماعی در حمایت از آموزش 8 ساله ابتدایی

پروژه كمك اجتماعی به وسیله وزارتخانه آموزش در سال تحصیلی1998-98 به مرحله اجرا گذاشته شد تا از دست یابی‌به اهداف كوتاه مدت آموزشی ابتدایی و تكمیل دوره انتقالی با حداقل مشكلات اطمینان حاصل شود. از طریق این پروژه، لباس‌‌های مدرسه، كتاب‌های درس و امكانات آموزشی دیگر و هم‌چنین تغذیه دانش‌آموزان در برنامه الحاقی (ادغام مدارس روستایی) فراهم آمد.افرادی از وزارتخانه فوق، برای ارائه آموزش حقوق كودكان در سمینار آنتالیا حضور یافتند تا به ارائه این قبیل آموزش‌‌‌ها به افراد مبادرت نمایندتا خود این افراد به نوبه خود به دیگران آموزش دهند. این سمینار در قالب برنامه مشترك دولت تركیه و سازمان یونیسف در سال تحصیلی 1999-2000 به مورد اجرا در آمد تا موضوع حقوق كودكان در برنامه‌‌های آموزش رسمی و غیر رسمی به‌صورتی سالمتر مطرح گردد.

4- پروژه KITGI

پروژه KITGI با عنوان پروزه بهبود جاده‌‌‌ها و خیابآن‌‌‌ها با هدف امنیت ملی عبور و مرور در دست اجراست تا وضعیت فعلی و توصیه‌‌هایی در مورد آموزش امنیت ترافیكی كه قسمتی از آن با وام بانك جهانی پرداخت شده است را تحت پوشش قرار دهد.

5- پروژه هدایت حرفه‌ای دانش‌آموزان مدارس شبانه‌روزی حومه و روستا‌های كشور

این پروژه به‌عنوان نمونه در13 استان با تأیید دفتر وزیر در 17 مارس 1999 انجام شد. هدف طرح فوق هماهنگ با قانون شماره 4306 تكمیل دانش ‌و مهارت‌‌ دانش‌آموزان مدارس ابتدایی شبانه‌روزی در جهت آموزش فرهنگ فن‌آوری و آشنایی آنان با مشاغل مختلف و تامین آتیه شغلی آنان است.

6- پروژه آموزش و پرورش بدون كیف

هدف از اجرای این پروژه، تكمیل آموزش و پرورش دانش‌آموزان مقاطع اول تا سوم ابتدایی است. طرح فوق به‌صورت نمونه طی سال96- 1995در42مدرسه ابتدایی15ایالت كشور به مرحله اجرا گذاشته شد. در سال تحصیلی98 -1997 این برنامه به 1875مدرسه در 66 استان گسترش یافت.

7- پروژه تهیه كتاب راهنمای معلمان

هدف این پروژه فراهم نمودن كتاب راهنمای معلمان برای راهنمایی آنان در اجرای سیاست دانش‌آموز محور در جهت هر چه فعال تر نمودن دانش‌آموزان در محیط آموزشی – یادگیری است.

سازمان یونیسف مبلغ28943 دلار امریكائی را به این پروژه تخصیص داده است.

علاوه برآن4400 دلار آمریكایی به صورت وام برای گسترش و تكمیل آموزش فنی، حرفه‌ای، مهارتی (از منابع مالی تحت قانون شماره 3418) انتقال یافته و پروژه با بودجه كل 33343 دلار امریكا به مرحله اجرا درآمد. قراردادی با گروه آموزشی دانشگاه سلیمان برای آماده سازی كتاب راهنمای معلمان امضاء شد. در نهایت كتاب راهنما در ژوئن- جولای سال1999 تكمیل و درسمینار تحولات آگوست 1999 به معلمان ارائه و نظرات آن‌‌‌ها در این مورد جمع آوری گردید.

8- طرح ادغام مدارس روستایی ابتدایی

از جمله مهمترین دلایل اجرای طرح فوق می توان از موارد ذیل نام برد:

1 ـ حصول اطمینان از امكانات و موقعیت‌‌های مساوی آموزشی و افزایش كیفیت آموزش با این حقیقت كه وجود بخش‌‌های كوچك بسیاری درمناطق وسیعی در سراسر كشور، گسترش خدمات آموزش رامشكل ساخته است.درحالیكه فراهم نمودن خدمات آموزشی (مانند ساختمان مدارس و امكانات و معلم) برای تعداد زیادی از بخش‌‌های كوچك كه در مناطق وسیعی گسترده اند، از نقطه نظر اقتصاد آموزش گران تمام می‌شود و تلاش برای كاهش هزینه‌‌‌ها باعث كاهش دركیفیت آموزش خواهد شد.مدارسی با تعداد كم دانش‌آموز كه فاقد امكانات ساختمانی مناسب و معلم كافی هستند با توجه به خواست شهروندان در مناطق حومه ساخته شده است.

این مدارس نه تنها  تربیت افراد متخصص مورد نیاز برای پیشرفت را به روش مورد نظر مشكل می‌سازند بلكه با اصل شرایط آموزش مساوی نیز منطبق نیستند. این روش كار در عوض كیفیت آموزش را كاهش و هزینه آموزش را بالا می‌برد. در نتیجه تلاش برای حصول اطمینان از موقعیت‌‌‌ها و امكانات مساوی آموزشی و بالا بردن كیفیت آموزش دلایل مهمی برای ادغام مدارس روستایی در آموزش ابتدایی بوده است.

2 ـ مهاجرت داخلی

عامل مهم دیگر در انتقال به ادغام مدارس در آموزش ابتدایی مهاجرت داخلی است. از سال 1980 مهاجرت از مناطق حومه به ایالت‌‌های مركزی شروع شده كه از جمله ایالت‌‌های فوق می توان از ایالات آدانا، آنكارا، آنتالیا، بورسا، لكل، استانبول، ازمیر، كوكالی و دیار كبروباتمن نام برد. از جمله استآن‌‌هایی كه عمده مهاجرت از آنها صورت می گیرد می توان به آرتوین، كانگیری، ارزروم، كارس، ریز، سیواز، تونسلی اشاره نمود.

مهاجرت خصوصا از مناطق حومه به استآن‌‌های مركزی، تعداد شاگردان را كاهش داده و باعث شده مدارس زیر ظرفیت خود مشغول كار باشند.

3 ـ تعداد زیاد بخش‌‌های مسكونی كوچك كه در مناطق وسیعی گسترده شده‌اند.

      درحالی‌كه 35000 روستا در تركیه وجود دارد، 44319 واحد مسكونی‌ شبه روستا در اطراف این روستا‌‌ها وجود دارد. اكثریت قریب به اتفاق این مسكونی‌‌ها جمعیت خیلی كمی دارند. ارائه خدمات آموزشی به همه این مناطق مسكونی نیازمند استخدام تعداد بیشتری كارمند و در نتیجه صرف هزینه‌‌های بالاتری است. با پوشش دادن دانش‌آموزان این مناطق مسكونی كوچك با برنامه آموزش ابتدایی ادغام مدارس صرفه جویی بسیاری در نیروی كار و هزینه‌‌‌ها  صورت می گیرد. علاوه بر این خدمات فضا‌های آموزشی فراهم شده در روستای مركزی تحت برنامه الحاق مدارس به این روستا‌‌ها كمك می‌كند تا به مرور زمان بزرگ‌تر شده و باعث حذف مناطق مسكونی كوچك مستقر در مناطق وسیع می‌گردد.

نرخ مناطق و مدارس تحت پوشش طرح ادغام مدارس

آمار تحصیلی

نسبت كل ثبت نام در سراسر تركیه برای سال تحصیلی 99 ـ 1998 حدود 2/92 درصد است كه شامل 3/93 درصد برای پسران و 8/85 درصد برای دختران می‌شود.

نسبت خالص ثبت نام در سراسر كشور 5/87 درصد كه 6/92 درصد برای پسران و 3/82 درصد برای دختران است. قبل از 1997 میزان ثبت نام در آموزش 5 ساله ابتدایی 8/99 درصد بود.

به دنبال قانون دوره اجباری 8 ساله ابتدایی كه به معنای تركیب دوره 5 ساله ابتدایی و دوره 3 ساله راهنمایی بود، نسبت ثبت نام در دوره 8 ساله آموزش ابتدایی در رابطه با نسبت پایین ثبت نام در آموزش مقدماتیمتوسطه (6 /69) پایین آمد. از طریق آموزش 8 ساله پیوسته ابتكارات بسیاری به روش قاطع برای افزایش شركت درآموزش ابتدایی، برای افزایش ظرفیت آموزش ابتدایی و به‌طور خلاصه برای افزایش میزان ثبت نام صورت گرفت.دولت خط مشی گسترش آموزش ابتدایی 8 ساله برای آموزش پایه را تا رسیدن پوشش همگانی، بالا بردن كیفیت آموزش پایه و افزایش علاقه دانش آموزان به تحصیل در مدارس آموزش ابتدایی را رسم نموده است. براین اساس آماده سازی برنامه آموزش پایه در وزارت آموزش ملی و اجرای موفقیت آمیز این برنامه به‌صورت موظف در آمد.

مدارس شبانه‌روزی  و مدارسی با امكانات سكونتی با هدف حصول اطمینان از دسترسی به خدمات آموزش ابتدایی در مناطق حومه و روستایی و شبه روستایی كه فاقد مدرسه هستند و برای كودكان خانواده‌‌های فقیر ایجاد شده است. تمامی هزینه‌‌های دانش‌آموزان در این مدارس توسط دولت پرداخت می‌شود. مدیریت كل آموزش ابتدایی كشور برنامه آموزش ابتدایی الحاقی (تركیب مدارس روستایی) را گسترش داده است. این برنامه با هدف حصول اطمینان از دسترسی به آموزش با كیفیت بهتر برای دانش‌آموزانی كه در مناطق وسیع كم جمعیت زندگی می‌كنند و دانش‌آموزان مدارسی كه از آموزش چند سطح دریك كلاس(مانند كلاس‌‌های روستایی) برخوردار می گردند، فراهم می آید.

فعالیت مدارس ابتدایی شبانه‌روزی محلی (CYIBO) و مدارس ابتدایی با پانسیون(PIO) مدارس ابتدایی شبانه‌روزی  محلی و مدارس ابتدایی با پانسیون در سال 1962 بنا به اصل اول مقررات مدارس ابتدایی محلی تحت قانون آموزش وپرورش ابتدایی شماره 222 شروع شد. این اصل بیان می‌كند كه مدارس محلی با تسهیلات روزانه و اقامت شبانه در جا‌هایی كه چندین روستا نزدیك به یكدیگر یا در روستا‌هایی كه خانه‌‌‌ها به‌صورت گروهی در منطقه وسیعی پراكند‌ه‌اند، ایجاد شود.گشودن مدرسه‌‌های

شبانه‌روزی  بعدا براساس اصل 25 قانون پایه آموزش ملی شماره 1739 و اصل 9 قانون آموزش و پرورش ابتدایی شماره 222 ادامه پیدا كرد.تمامی هزینه‌‌های دانش‌آموزان مدارس شبانه‌روزی ابتدایی بوسیله دولت پرداخت می‌شود.آموزش در184مدرسه شبانه‌روزی محلی و117مدرسه ابتدایی با پانسیون در سال تحصیلی 99 ـ1998 ادامه داشت. علاوه بر آن 105 مدرسه شبانه‌روزی محلی و 11مدرسه ابتدایی با پانسیون و 39 خوابگاه در دست تاسیس است. علاوه بر این9 مدرسه ابتدایی شبانه‌روزی محلی و 10 مدرسه ابتدایی با خوابگاه به دختران اختصاص یافته تا از شركت دختران خصوصا در مناطقی كه مدرسه ندارند اطمینان حاصل شود. ساختن مدارس شبانه‌روزی  بعد از این‌كه قانون شماره 4306 به مرحله اجرا در آمد سرعت بیشتری گرفت چون این مدارس موظفند تسهیلات لازم برای آموزش با كیفیت بهتر را برای دانش‌آموزانی كه در مناطق كم جمعیت كه جمعیت به‌طور پراكنده در مناطق وسیعی گسترد‌ه‌اند فراهم سازند. هم‌چنین ظرفیت مدارس شبانه‌روزی كنونی افزایش یافت و دانش‌آموزانی كه نمی‌‌توانستند بوسیله برنامه ادغام مدارس (تركیب مدارس روستایی) پوشش یابند، بدون امتحان ورودی به این مراكز وارد شدند.

                         آمار مدارس ابتدایی شبانه‌روزی  محلی و مدارس ابتدایی با خوابگاه

نرخ مدارس ابتدایی شبانه‌روزی  محلی دخترانه

نرخ مدارس ابتدایی پانسیونی دخترانه

نرخ افت تحصیلی

نكته قابل توجه در بررسی میزان مردودی در كلاس‌‌های مختلف آن است كه مردودی كلاس ششم حدود 7/12 درصد است. یكی از دلایل آن این است كه دانش‌آموزان در تطبیق با برنامه متفاوتی كه در شروع كلاس ششم اجرا می‌شود با مشكل روبرو هستند. جلوگیری از این مسئله با انتقال به آموزش پیوسته هشت ساله و حصول اطمینان از پیوستگی برنامه ممكن شده است. دومین دلیل برای این میزان بالای مردودی در كلاس ششم به دلیل روی‌كرد معلم است. دانش‌آموزانی كه بطور معمول آموزش را از یك معلم در طول پنج ساله ابتدایی دریافت می‌كرد‌ه‌اند اما در این مرحله با معلمین گوناگون در كلاس‌‌های گوناگون روبرو می‌شوند. این وضعیت باعث كاهش میزان توجه مخصوص به شخص دانش‌آموز می‌شود.

این مشكل نیز با معرفی دوره 8 ساله پیوسته آموزش پیشگیری شده است. دانش‌آموزان با درس‌‌های مختلف و معلمین مختلف در كلاس چهارم آشنا شده و به تدریج با آن كنار می‌‌آیند و این‌گونه تاثیر منفی بر دانش‌آموزان به حداقل می‌رسد.

 نرخ ابقاء تحصیلی در كلاس پنجم

نرخ ورودی به كلاس پنجم در مدارس دولتی سراسر كشور 8/98 درصد است. این میزان یرای پسران6 /98 درصد و برای دختران 99 درصد تخمین زده می‌شود. این میزان به دلیل این‌كه اتمام حداقل چهار سال تحصیلی پیش نیاز باسوادی پایدار است از اهمیت زیادی برخوردار است. هم‌چنین با درنظر گرفتن این حقیقت كه این میزان شاخص نیز “قدرت نگه‌دارنده مدرسه ”است، مشاهده می‌شود كه میزان افت تحصیلی تاكلاس پنجم پایین است. علاوه بر آن به واسطه اتخاذ سیاست آموزش اجباری تا سن 14 سالگی، از ترك تحصیل قبل از این سن جلوگیری شده است.

 ضریب كار آیی

براساس داده‌‌های مدارس ابتدایی طی سال تحصیلی97ـ1996ضریب كارآیی6/66 درصدبوده است. به دلیل این‌كه داده‌‌های مورد نظر خیلی قابل اعتماد نبود‌ه‌اند ارزش این شاخص پایین است. دانش‌آموزانی كه بعد از دوره پنج ساله به مدارس خصوصی انتقال یافته‌اند در آمار ترك تحصیل آمده است. اینطور بنظر می‌رسد كه تغییر ساختار سیستم فارغ التحصیلی در كنار انتقال به آموزش اجباری هشت ساله پیوسته در سال1997 و ابتكارات معرفی شده به سیستم آموزشی با هدف بهبود پیشرفت دانش‌آموزان اثرات مثبتی بر ضریب كار آیی داشته باشد.

ارزشیابی تحصیلی

طی3 سال اول دبستان دانش آموزان بر اساس فعالیتهای كلاسی ارزشیابی شده و طی سالهای چهارم و پنجم حداكثر دو آزمون كتبی برای ارزشیابی برگزار می شود.

درمرحلة دوم آموزش ابتدایی(پایه های ششم تا هشتم ) حداقل دو آزمون كتبی و یك آزمون شفاهی برای هر درس برگزار می شود . به دانش آموزی كه این مقطع را با موفقیت به پایان برساند گواهینامه ای اعطامی شود .